ARTEA NON? PLASTIKA EDONON!

Plastika arloan egiten direnak, beste irakasgaietan erabiltzeko balio daitezke. Irakasleak saioa ondo bideratuz gero, ikasleak horretaz ohartuko dira eta material erabilgarria sortzen ari direla edo egiten ari diren horrekin ikasten ari direla antzemango dute. 

Hurrengo adibideak baliogarriak izan daitezke:

1- FAMILIA KIDEAK 

Ikasle bakoitzak bere zuhaitza margotuko du behar dituen adar kantitatearekin. Irudikatutakoa ondo koloreztatu ostean, adar bakoitzaren puntan, dagokion familia kide horren aurpegia irudikatuko du eta berarekiko lotura idatzi. 

Familia kideen izenak eta zureganako erlazioak ikasteko

2- ORDUA

Erlojuaren txantiloia eman daiteke edo haiek euren kabuz sortu. Alde batetik oinarria eta bestetik bi orratzak egin beharko dituzte. 

Orduak ikasteko (Bene Benetan liburu batetik hartuta)

3- ANIMALIAK

Animaliak ikasten direnean, haurrak oso txikiak dira eta horregatik haiekin egin daitezken ekintza artistikoak mugatuagoak daude. Hori dela eta, jarduera honek duen erraztasuna aprobetxatuz animaliak ikasteko paregabea izan daiteke.

Ikasleek animaliak sortuko dituzte, komuneko paperaren zilindroa erabiliz eta tenperak (eskuetaz baliatuz margotzeko dauden tenperak izanez gero, hobeto). Apaingarri gisa beste hainbat material erabili daitezke.

Bide dibertigarria izango da, bai sormena garatzeko zein animalia guztien izenak barneratzen joateko. 

Animalia ezberdinak teknika horrekin eginak

4- SIMETRIAK

Simetria plastika arloan lantzeko gai erraza da. Edozein irdui, arkatza eta izpilu batekin landu daiteke. Demagun hurrengo irudia aukeratzen dugula ikasleek simetria landu dezaten.

Irudiaren beste erdia irudikatzen hasi baino lehen ispilua hartu eta marraren gainean jarriz, falta zaien zatia ikus dezakete.
Behin zer den irudikatu behar dutena jakinda, arkatza hartu eta lan egitea tokatzen zaie.  Gauza bera egin daiteke ispilua behin irudia bukatuta dagoenean erabilita, zuzentzeko eta ikusi ahal izateko zer den txarto egin dutena.

Irudiek duten zailtasunaren arabera, Lehen Hezkuntzako maila baterako edo besterako balioko zaigu. Hona hemen adibide gehiago.

 

5- EGUZKI SISTEMA

Aukera anitzak daude eguzki sistema lantzeko. Hurrengoa hirugarren zikloan egiteko da. Artelanak duen zailtasun maila kontuan izanda, 6. mailako ikasleek egin dezaketen lana dela esan genezake.

Bola zuriak eta zotzak alde batetik, eta kortxo zati handi bat bestetik, material horiek eskuartean dituztelarik, prest daude irudimena martxan jartzeko eta haien Eguzki Sistema sortzeko.

Eguzki Sistemaren maketa

PLASTIKA ARLOA, LEHEN ETA GAUR

        Gure arlo honetan, bilakaera garrantzitsua gertatu da urteetan zehar. Lehen, dekretuan, arte arloan autoadierazpen eredua mantentzen zen, bertan ikasleek haien sormena landu behar zuten, besterik gabe, inolako kontzeptu eta terminorik jakin gabe, sentimenduak paperean islatzea zen helburu bakarra. 
Gaur, hori aldatu da. 1992. urtetik aurrera, jadanik Europan onartuta zegoen eredua hemen onartu zen; eredu diziplinarra.  Eredu honek, artea, lengoaia bezala dela bultzatzen du, kontzeptu ezberdinak irakastea suposatzen du, ikasleek artea komunikatzeko balio duela ikas dezaten. 
        Hau frogatzeko, Sestaoko eskola publiko batean betidanik ikasi duen ikasle ohi bati eta oraingoan magisteritza eskolan ikasten dagoenari, hurrengo elkarrizketa egin diot, eskola horretan plastika arloan, aldaketak egon diren nabaritu duen. 

PLASTIKA ARLOA, NOLA EBALUATU?

        Disziplina honen ezaugarrien artean ebaluaketa dago. Gaur egun arlo honen egoera hobetzen doa, baina ez da beti horrela izan, ikasgaien artean garrantzi gutxien ematen zaion arloen artean kokatzen baita. 
Arazo baten aurrean kokatzen gara, lehen hezkuntzako irakasle batek: "matematika arloa, musika, arte eta gimanazia irakasgaiak baino garrantzi gehiago du", hori esaten badu. Eta zoritzarrez nahikotxo dira, ideia hori buruan dutenak.
        Baina egin diezazkiogun galdera hauek geure buruari: "Garrantzi gutxi duen arloa izanda, zergatik jasotzen da curriculum-ean? Ez da garrantzitsua haur batek pere grafomotrizitatea garatzea? Aurrerantzean hau garatuta ez izatekotan arazoak ekar liezaioke? Nola ebaluatu garrantzirik ez duen arlo bat?..."

PLASTIKAN, KLASEAREN ANTOLAKETA ZEIN IZAN DAITEKE?

        Arlo honen inguruan  jakin beharreko lehenego gauza, klasea ondo bideratu ahal izateko, klasea nola antolatzea da.
        Ikasleek jakin behar dute, irakasgai honetan ez dela besteetan erabiltzen den metodologia bera erabiltzen eta hori behin argi izanda, lanean hastea egokiena izango litzateke. Hasteko, argi izan behar dugu ezberdina dela Lehen Hezkuntzako segun zein mailan kokatzen garen arloaren antolaketa; lehenengo zikloan izatekotan, ikasleak gehienetan taldeka eserita daude irakasgai guztientzat eta zaila da plastika beste irakasgaietatik ezberdintzea, hau edozein arlotan agertu daitekeelako modu didaktiko batean gauzatzen bada.
        Baina bigarren eta hirugarren zikloetan berriz, erreza izango da ikasleek antzematea noiz hasten den plastika ordua, lehenengo klase egunean, arlo honen irakasleak argi utzi beharko dielako plastikan, banaka zein taldeka lan egin ahal izango dutela, ariketaren arabera. Esfortzu eta lan pertsonalean zentratzen den ariketa ezin izango da taldean bete eta taldeko lana suposatzen duen ariketa, era berean ezin izango da bukatu banaka. 

ARTE HEZKUNTZA, HEZKUNTZA DEKRETUA ETA OINARRIZKO HEZKUNTZAREN CURRICULUMA

        Lehen Hezkuntzan, hezkuntza prozesu osoan zehar bezala, eginbeharrekoak curriculumean eta dekretuan oinarritzen dira. Arlo honek, curriculumaren edukien artean, bere atala dauka eta  puntu guztiak garrantzitsuak dira, baina hauetako batzuk bakarrik agertuko dira egindako bideoan, garrantzitsuenak iruditu zaizkidalako.
        Honez gain, dekretuan ere gaitasunak jasota agertzen dira. Oinarrizko zortzi gaitasunen artean, arlo honi dagokiona agertzen da ere: Giza eta Arte Kulturarako gaitasuna.
Plastika arloan Lehen Hezkuntzan, bakoitza neurri batean baina gaitasun guztiak landu behar dira, ikasleen egitekoak modu batean edo bestean bultzatu behar dira hauek gaitasun guztiak bete ahal izateko eta horrela garapen prozesua modu egokian gauzatzeko.