ARTEA NON? PLASTIKA EDONON!

Plastika arloan egiten direnak, beste irakasgaietan erabiltzeko balio daitezke. Irakasleak saioa ondo bideratuz gero, ikasleak horretaz ohartuko dira eta material erabilgarria sortzen ari direla edo egiten ari diren horrekin ikasten ari direla antzemango dute. 

Hurrengo adibideak baliogarriak izan daitezke:

1- FAMILIA KIDEAK 

Ikasle bakoitzak bere zuhaitza margotuko du behar dituen adar kantitatearekin. Irudikatutakoa ondo koloreztatu ostean, adar bakoitzaren puntan, dagokion familia kide horren aurpegia irudikatuko du eta berarekiko lotura idatzi. 

Familia kideen izenak eta zureganako erlazioak ikasteko

2- ORDUA

Erlojuaren txantiloia eman daiteke edo haiek euren kabuz sortu. Alde batetik oinarria eta bestetik bi orratzak egin beharko dituzte. 

Orduak ikasteko (Bene Benetan liburu batetik hartuta)

3- ANIMALIAK

Animaliak ikasten direnean, haurrak oso txikiak dira eta horregatik haiekin egin daitezken ekintza artistikoak mugatuagoak daude. Hori dela eta, jarduera honek duen erraztasuna aprobetxatuz animaliak ikasteko paregabea izan daiteke.

Ikasleek animaliak sortuko dituzte, komuneko paperaren zilindroa erabiliz eta tenperak (eskuetaz baliatuz margotzeko dauden tenperak izanez gero, hobeto). Apaingarri gisa beste hainbat material erabili daitezke.

Bide dibertigarria izango da, bai sormena garatzeko zein animalia guztien izenak barneratzen joateko. 

Animalia ezberdinak teknika horrekin eginak

4- SIMETRIAK

Simetria plastika arloan lantzeko gai erraza da. Edozein irdui, arkatza eta izpilu batekin landu daiteke. Demagun hurrengo irudia aukeratzen dugula ikasleek simetria landu dezaten.

Irudiaren beste erdia irudikatzen hasi baino lehen ispilua hartu eta marraren gainean jarriz, falta zaien zatia ikus dezakete.
Behin zer den irudikatu behar dutena jakinda, arkatza hartu eta lan egitea tokatzen zaie.  Gauza bera egin daiteke ispilua behin irudia bukatuta dagoenean erabilita, zuzentzeko eta ikusi ahal izateko zer den txarto egin dutena.

Irudiek duten zailtasunaren arabera, Lehen Hezkuntzako maila baterako edo besterako balioko zaigu. Hona hemen adibide gehiago.

 

5- EGUZKI SISTEMA

Aukera anitzak daude eguzki sistema lantzeko. Hurrengoa hirugarren zikloan egiteko da. Artelanak duen zailtasun maila kontuan izanda, 6. mailako ikasleek egin dezaketen lana dela esan genezake.

Bola zuriak eta zotzak alde batetik, eta kortxo zati handi bat bestetik, material horiek eskuartean dituztelarik, prest daude irudimena martxan jartzeko eta haien Eguzki Sistema sortzeko.

Eguzki Sistemaren maketa

IRITSIAK IKERTZEN

           Bloga zabaldu nuenetik, inkesta bat prestatu nuen blogaren gaiaren inguruan, eta erantzutzeko epea bukatu egin denez, bertan jasotako erantzunak, sortu dudan hurrengo grafikoan ageri dira:

           Grafikoan ikusi daitekeen moduan, ARTEA EZINBESTEKOA DA HEZKUNTZA PROZESURAKO?  galderari, gehiengo batek baietz esan du, eta gutxiengoak baietz baina muga batekin. Deigarria da inork ez duela ezetz erantzun, eta horrek esan nahi du artearen garrantziaz guztiok garela kontziente eta horregatik arlo honi eman behar zaion inportantzia ere nabarmena izan behar dela.

        Eskerrik asko, inkestan parte hartu duzuenoi, horrela arlo honen inguruko datu gehiago jaso ahal izan ditut!

LOWENDFELDen ARABERA HAURREN MARRAZKIAK AZTERTZEN

        Aurtengo irakasgaien artean, aurretik aipatu dudan moduan, Arte eta ikusizko kulturaren hezkuntza dugu, eta honetan haurren marrazkiak aztertu ditugu praktika saioetan. 

       Bertan egindako lanaz baliatuz, Lowendfeld ikertzaileari buruz hitz egitea ezinbestekoa dela iruditzen zait, Piageten etapetan oinarrituz, honek etapa ezberdinak sortu zituen, haurren grafomologia garatzen den arabera, etapa hauek, hurrengoak dira: 

PLASTIKA ARLOA, LEHEN ETA GAUR

        Gure arlo honetan, bilakaera garrantzitsua gertatu da urteetan zehar. Lehen, dekretuan, arte arloan autoadierazpen eredua mantentzen zen, bertan ikasleek haien sormena landu behar zuten, besterik gabe, inolako kontzeptu eta terminorik jakin gabe, sentimenduak paperean islatzea zen helburu bakarra. 
Gaur, hori aldatu da. 1992. urtetik aurrera, jadanik Europan onartuta zegoen eredua hemen onartu zen; eredu diziplinarra.  Eredu honek, artea, lengoaia bezala dela bultzatzen du, kontzeptu ezberdinak irakastea suposatzen du, ikasleek artea komunikatzeko balio duela ikas dezaten. 
        Hau frogatzeko, Sestaoko eskola publiko batean betidanik ikasi duen ikasle ohi bati eta oraingoan magisteritza eskolan ikasten dagoenari, hurrengo elkarrizketa egin diot, eskola horretan plastika arloan, aldaketak egon diren nabaritu duen. 

PLASTIKAN, KLASEAREN ANTOLAKETA ZEIN IZAN DAITEKE?

        Arlo honen inguruan  jakin beharreko lehenego gauza, klasea ondo bideratu ahal izateko, klasea nola antolatzea da.
        Ikasleek jakin behar dute, irakasgai honetan ez dela besteetan erabiltzen den metodologia bera erabiltzen eta hori behin argi izanda, lanean hastea egokiena izango litzateke. Hasteko, argi izan behar dugu ezberdina dela Lehen Hezkuntzako segun zein mailan kokatzen garen arloaren antolaketa; lehenengo zikloan izatekotan, ikasleak gehienetan taldeka eserita daude irakasgai guztientzat eta zaila da plastika beste irakasgaietatik ezberdintzea, hau edozein arlotan agertu daitekeelako modu didaktiko batean gauzatzen bada.
        Baina bigarren eta hirugarren zikloetan berriz, erreza izango da ikasleek antzematea noiz hasten den plastika ordua, lehenengo klase egunean, arlo honen irakasleak argi utzi beharko dielako plastikan, banaka zein taldeka lan egin ahal izango dutela, ariketaren arabera. Esfortzu eta lan pertsonalean zentratzen den ariketa ezin izango da taldean bete eta taldeko lana suposatzen duen ariketa, era berean ezin izango da bukatu banaka. 

BADAUDE ARTEAREN INGURUAN IDAZTEN DUTENAK...

        Arte Hezkuntza eta arte arloaren inguruko blog ezberdinak aurkitzea ez da gauza zaila, honen inguruan idazten dutenak asko baitira. 

Kasu honetan, hurrengo bloga aurkitu dut: 

Artearen inguruko blog-a

               Gaztelaniaz idatzita egon harren, oso interesgarria iruditu zait Artearen Historian lizentziatua den irakasle batengatik idatzia delako.
        Blog honek, artearen inguruko ikuspuntu anitzak ematen ditu: bideogintza, eskultura, pintura, arkitektura, diseinua... Alderdi guzti hauek artean murgilduta daudenez, hezkuntzan hauek zertan datzaten ikasi beharko lukete haurrek, bizitzako zenbait alderdi ulertu ahal izateko.

IRAKASLEA, EGOERA HONETAN ZER?

        Oraingo honetan plastika arloa alde batera utziko dugu, irakaslearen betebehar batetan zentratuz. Demagun, klase bateko ikasleen artean ezintasunarenbat duen ikasle bat dagoela, nola jokatu beharlo luke irakasleak egoera horren aurrean?

BERDINTASUNA oinarria izan behar da.

        Irakasleak, egoera honen aurrean modu seguruan eta inolako dudarik gabe jokatu behar du, horrela egitekotan ikasleei zihurtasuna transmitituko dielako eta egoera berezia, arrunta bilakatuko duelako.

        Hasteko, haur ezgaitua ez du denbora oro taldetik aldendu behar, berdintasuna mantendu behar du, horrekin batera ahal duen ehinean ariketa berak bidali behar dizkie era berean hau guztiei.

LANAK KATALOGATZEN

        Sarrera honetan, eskolan haurrek egiten dituzten arte lanak duten funtzioen arabera klasifikazio bat egin dut, argazkien bidez adibideak jarriz. Hasteko, taula bat osatu dut, bertan funtzio bakoitzarekin lotura duten materialak aipatuz, eta horietako bakoitzarekin batera adibide bat jarriz.

Materialak	Funtzioak
Plastilina	Didaktikoa Apaingarria Jolasa
Kartulina	Didaktikoa Apaingarria
Papera	Apaingarria Eguneroko erabilera Didaktika
Plastikoa	Apaingarria Eguneroko erabilera
Egurra	Apaingarria Didaktikoa Jolasa

LURRALDEETAN ARTE ANIZTASUNA

        Artea modu ezberdin askotan ulertu daiteke eta horregatik lan artistiko anitz aurkitu ditzakegu.

Lan horiek aztertzeko irakasle paperean jartzekotan, haur bakoitzak bere lana egingo duenez eta mota askotakoak izango direnez, hasieratik irizpide batzuk finkatu beharko ditugu ebaluazioa guztiei maila berean egiteko.

Klasean aniztasuna bilatzeko asmoz, garrantzitsua da ere, ikasleei baliabide ezberdinak ematea haien lanak egiteko, horrela gauza ezberdinak asmatzeko aukera izango dute eta imajinazioa erabiliko dute horretarako.

        Argi izan behar dugu ere, lekuaren arabera arte estrategiak, materialak, baliabideak... batzuk edo beste izango direla. Munduko zonalde txiroetan dauden baliabideak konparatzen baditugu lurralde aurreratuenetan daudenekin eskasiak direla ikusiko dugu eta hortik datoz arte hezkuntzan ere dauden ezberdintasunak lurraldearen arabera.

NIRE LANAK ADIBIDE MODUAN

        Oraingo honetan, aurreko sarreran idatzitako arte esperientzia irudikatzeko hurrengo diapositibak prestatu ditut. Irudien bidez, eskolan jasotako prozesu luzean zehar, ikusi eta ezberdindu daitezkeelako aipatutako datu guztiak, hala nola, teknika, materiala, funtzioak etab. 

        Diapositibetan agertzen diren lanak aukeratu ditut bertan garapen bat ikusten delako, Haur Hezkuntzatik hasita, Lehen Hezkuntzatik igarota eta Bigarren Hezkuntzatik jarraituz gaur egun arte egindako lanen artean.
Garapen horretan, aurretik esan bezala, materialari dagokionez aldaketak daude, gero eta nagusiagoak garenean material konplexuagoak erabiltzen direlako eta berdina gertatzen da teknikarekin. Funtzioaren aldetik berriz, gehienetan berdina da, kasu hauetan, apaintzeko edo denbora-pasa bezala. 

NIRE ARTE ESPERIENTZIA

        Arte hezkuntzaren prozesua oso luzea da, txikiak garenetik hasiera ematen zaio arlo honi beste hezkuntza prozesuekin batera. Lehenengo marrazkia egiten dugunean hasten da, baina hasieratik gure inguruan artearekin lotuta doazen hainbeste gauza ditugu, hala nola: publizitatea, koadroak, hainbat apaingarri, etab.

         Orain arte bizitako arte hezkuntzaren prozesuan egindako eskulanak kontuan hartuz, esan daiteke hainbat ezberdintasun nabari daitezkeela, esaterako: adina, teknika eta materiala arabera.

Adinari dagokionez, esan nahi dudana da, dugun adinaren arabera lanetan ezberdintasunak nabariak direla, ez direla gauza bera haur hezkuntzan edo lehen hezkuntzan egiten diren eskulanak, hauek guztiz praktikoa den modu batean gauzatzen direlako, edo Bigarren Hezkuntzan egiten diren lanak berriz, teorikoarekin lotura zuzena dute, beste helburu batzuk dituztelako.

LH-n egin nuen lan bateko portada